Sala Integracji Sensorycznej


Czym jest Integracja Sensoryczna?

Świat odbieramy za pomocą zmysłów. Bodźce płynące ze świata zewnętrznego są odbierane i przekazywane do odpowiednich części układu nerwowego, który z kolei ma za zadanie je zinterpretować i odpowiedzieć na nie. Właściwe działanie tego układu na każdym etapie, określamy integracją sensoryczną.

Każdy z nas jest świadomy posiadania zmysłu dotyku, smaku, wzroku i słuchu. Nie każdy z nas uświadamia sobie jednak, że posiadamy jeszcze dwa inne zmysły, uznawane razem ze zmysłem dotyku za podstawowe. Jest to zmysł równowagi i  czucia głębokiego.

Zmysł równowagi (przedsionkowy) wykształca się dobrze już w życiu płodowym. Odpowiedzialny jest za utrzymanie równowagi, świadomość pozycji ciała, ruchu gałek ocznych, głowy i ciała.

Czucie głębokie (propriocepcja) to odbieranie informacji płynących z mięśni i ścięgien. Układ ten odpowiada za precyzyjne ruchy, właściwe napięcie mięśniowe.

Układ przedsionkowy, proprioceptywny i dotykowy to trzy podstawowe układy sensoryczne. Ściśle współpracują ze sobą oraz z innymi układami sensorycznymi – słuchem, wzrokiem. Praca tych wszystkich układów połączonych skomplikowanym układem zależności, stanowi o naszym prawidłowym funkcjonowaniu w środowisku. Dzięki ich właściwie połączonej pracy jesteśmy w stanie odpowiednio odbierać bodźce, przetwarzać je i na nie odpowiadać.

Nieprawidłowości w funkcjonowaniu któregoś z układów sensorycznych mogą skutkować następującymi zaburzeniami:

  • nieprawidłowym napięciem mięśniowym;
  • problemami z koncentracją uwagi;
  • zbyt dużą ruchliwością;
  • niezgrabnością ruchową;
  • problemami z opanowaniem nowych umiejętności ruchowych takich jak jazda na rowerze;
  • problemami w czynnościach precyzyjnych takich jak pisanie, cięcie, rysowanie, nawlekanie;
  • problemami z opanowaniem umiejętności czytania i pisania;
  • nadwrażliwością na dotyk manifestującą się unikaniem niektórych ubrań, zabaw w piasku, zabaw plasteliną;
  • unikaniem huśtawek, zjeżdżalni, karuzeli lub nadmiernym poszukiwaniem tego typu zabaw;
  • unikaniem miejsc zatłoczonych;
  • nadwrażliwością na hałas;
  • unikaniem niektórych smaków;
  • unikaniem obcinania włosów, paznokci;
  • nadwrażliwością na światło.

Jak rozpoznać zaburzenia Integracji Sensorycznej?

Objawy zaburzeń Integracji Sensorycznej są możliwe do rozpoznania przez rodziców i nauczycieli. Mogą to być:

  • unikanie zabaw grupowych;
  • trudności w koncentracji;
  • wycofywanie się z kontaktów Społecznych;
  • zaburzenia napięcia mięśniowego;
  • szybka męczliwość;
  • zaburzenia mowy;
  • trudności w założeniu nowych ubrań;
  • niezgrabność ruchowa;
  • słaba koordynacja ruchowa;
  • trudności w próbowaniu nowych potraw;
  • unikanie dotykania niektórych faktur, np. piasku, kaszy;
  • unikanie zabaw plasteliną, malowania palcami;
  • problemy z manipulacją, posługiwaniem się sztućcami, nożyczkami;
  • nieprawidłowy chwyt długopisu;
  • nadwrażliwość na dźwięki, nadwrażliwość na światło;
  • trudności w nauce czytania lub pisania;
  • trudności z wysłuchiwaniem poleceń;
  • problemy z nauką jazdy na rowerze;
  • unikanie zabaw na huśtawce, karuzeli lub nadmierne poszukiwanie tych zabaw;
  • kłopoty z przepisywaniem z tablicy, gubienie liter, sylab;
  • mylenie stron prawa - lewa, szczególnie, gdy dziecko nie ma czasu na zastanowienie;
  • niski próg tolerancji na bliskość innej osoby.

Diagnoza procesów Integracji Sensorycznej.

Badanie składa się z przeprowadzenia szczegółowego wywiadu, wypełnienia Kwestionariusza Rozwoju Sensomotorycznego, Arkusza Obserwacji Klinicznej oraz Testów Integracji Sensorycznej. Proces diagnostyczny odbywa się na 3 - 4 spotkaniach w zależności od współpracy z dzieckiem oraz poziomu koncentracji.

Badanie ma na celu ocenę funkcjonowania dziecka w takich sferach jak:

  • percepcja wzrokowa;
  • przetwarzanie wrażeń przedsionkowych;
  • koordynacja oko – ręka;
  • przetwarzanie wrażeń somatosensorycznych (dotyk, czucie ciała);
  • planowanie ruchu (praksja).

W przypadku dzieci z wyraźnymi zaburzeniami integracji sensorycznej wskazana jest terapia integracji sensorycznej. Jeżeli wyniki badań wskazują w sposób niejednoznaczny na dysfunkcje integracji sensorycznej zalecona może zostać „próbna” terapia mająca na celu określenie czy dziecko skutecznie zareaguje na ten rodzaj interwencji, czy nie. Terapia Integracji Sensorycznej może być wy­ko­rzy­sty­wa­na również w działalności profilaktycznej. Stymulując prawidłowy rozwój dzieci już od wieku niemowlęcego zapobiegamy późniejszym nieprawidłowościom rozwojowym.

Diagnoza Integracji Sensorycznej składa się z kilku części:

1. Wywiad z rodzicami – terapeuta zadaje rodzicom szereg pytań dotyczących przebiegu ciąży, porodu, rozwoju dziecka w niemowlęctwie, przebytych chorób, problemów zdrowotnych dziecka.

2. Kwestionariusze – rodzice są proszenie o wypełnienie szczegółowych kwestionariuszy, które pozwalają uzupełnić wyniki diagnozy. Pamiętajmy, że to rodzic najlepiej zna swoje dziecko i jest jego najlepszym obserwatorem.

3. Próby kliniczne – terapeuta prosi dziecko o wykonanie kilku prób, które maja za zadanie stwierdzić, czy u dziecka występują przetrwałe odruchy, jak wygląda jego napięcie mięśniowe, równowaga, praca oczu, koordynacja.

4. Testy – dziecko powyżej 4 roku życia wykonuje testy, które maja pomóc określić jego koordynację, czucie ciała, dokładne czucie i pracę rąk. Testy są standaryzowane na warunki polskie (standaryzacji dokonał Pan Zbigniew Przyrowski) i pozwalają na dość dokładne porównanie umiejętności dziecka w stosunku do jego grupy wiekowej.

5. Podsumowanie diagnozy – rozmowa z rodzicami na temat wyników diagnozy i wniosków z nich płynących. Poszczególne wyniki są wyjaśniane i omawiane. Rodzice otrzymują również diagnozę na piśmie. Zawiera ona: dane z wywiadu, dane z kwestionariuszy, wyniki prób klinicznych, wyniki testów, wnioski, program terapii.

Diagnoza to trzy spotkania, które trwają około 60 minut każde. Pierwsze dwa to spot­ka­nia z dzieckiem i rodzicami – zbieranie wywiadu, przeprowadzanie prób i testów, trzecie spotkanie z rodzicami – omówienie diagnozy.

Tylko pełna diagnoza, zawierająca wszystkie opisane wyżej elementy, pozwala nam określić ewentualne zaburzenia integracji sensorycznej. Diagnoza, którą Państwo otrzymujecie, powinna również zawierać szczegółowe wyniki po to, aby inny terapeuta mógł z tej diagnozy korzystać i żeby w przyszłości istniała możliwość porównania wyników dziecka. Umożliwia to określenia postępów dziecka i pozwala Państwu na swobodny wybór terapeuty.

Na czym polega terapia ?

Terapia zaburzeń Integracji Sensorycznej polega na takim stymulowaniu układu nerwowego, aby dać mu możliwość właściwej pracy, czyli prawidłowego odbierania, przetwarzania i odpowiedzi na bodźce płynące ze środowiska i naszego ciała.

Kluczowe w terapii Integracji Sensorycznej jest nie wyuczanie zachowań. W tym celu ćwiczenia wykonywane przez dziecko dobiera się tak, żeby za każdym razem czymś się różniły. Zadania stawia się na granicy możliwości dziecka, jednak tak, żeby z wysiłkiem było w stanie je wykonać. W ten sposób dziecko poprawia nie tylko swoje funkcjonowanie fizyczne, ale staje się bardziej pewne swoich umiejętności, zyskuje poczucie własnej wartości.

Terapia odbywa się na specjalnie wyposażonej sali terapeutycznej. Najważniejszą jej częścią jest sprzęt podwieszany. Służy on do stymulowania układu przedsionkowego i proprioceptywnego czyli podstawowych układów sensorycznych. Dysponujemy certy­fikowanym sprzętem podwieszanym. Nasza sala jest wyposażona w wiele po­mo­cy do stymulowania systemu dotykowego, słuchowego, wzrokowego.

Dla powodzenia terapii bardzo ważny jest dobry kontakt dziecka z terapeutą. Najlepsze efekty osiąga się, kiedy terapia jest w formie zabawy. Ważne jest również żeby terapeuta, bazując na swoim doświadczeniu, dostosowywał trudność zadań do poziomu dziecka i jego samopoczucia.

Terapia to nie tylko praca terapeuty z dzieckiem. Dbamy również o współpracę z ro­dzi­cami. Rodzice na bieżąco są informowani o postępach dziecka, mogą zawsze po­ro­zmawiać z terapeutą, zadać pytania. Rodzice swoimi działaniami wspierają proces te­rapeutyczny i zawsze jesteśmy gotowi im w tym pomagać.

Sala Integracji Sensorycznej

Sala Integracji Sensorycznej (SI) jest przeznaczona do prowadzenia zajęć pro­filak­tycz­nych i terapeutycznych dzieci niepełnosprawnych, mających orzeczenia o pot­rze­bie kształcenia specjalnego i opinie wydane przez Poradnie Psychologiczno – Pe­da­go­giczne. Proces integracji sensorycznej to:

  • odbiór bodźców za pomocą zmysłów;
  • segregowanie dokonywane w obrębie układu nerwowego, a także rozpoznawanie i przypisywanie odpowiednich znaczeń bodźcom;
  • łączenie nowych informacji z już posiadanymi;
  • kojarzenie ich z posiadanymi doświadczeniami czuciowymi lub ruchowymi;
  • wytwarzanie odpowiednich reakcji adaptacyjnych na dane bodźce;
  • zapamiętywanie tych sposobów reagowania i przyszłego wykorzystywania ich.

Wyposażenie sali:

  • podwieszenie montowane do belki sufitowej;
  • haki w ścianie (wykorzystywane do ćwiczeń kokontrakcji);
  • hamak;
  • huśtawka terapeutyczna;
  • deskorolka;
  • deska rotacyjna;
  • podwieszany wałek „konik”;
  • równoważnie;
  • beczka;
  • helikopter;
  • huśtawka terapeutyczna;
  • konik;
  • huśtawka T;
  • platforma podwieszana;
  • trampolina;
  • basen z piłeczkami;
  • faktury.